Ai sẽ giảm lãi vay?

Cho đến nay, Vietcombank là NH mới nhất chính thức công bố điều chỉnh mặt bằng lãi suất cho vay đối với một số nhóm khách hàng ưu đãi và theo đó bổ sung thêm một địa chỉ vào danh sách cấp vốn giá rẻ vốn còn rất ngắn. Đáng lưu ý sau điều chỉnh này, mức lãi suất cho vay thấp nhất tại Vietcombank giảm còn 14,5%/năm và chỉ nhỉnh hơn trần lãi suất huy động tối đa vỏn vẹn 0,5%/năm. Trong lúc với các đối tượng khách hàng thuộc lĩnh vực công nghiệp phụ trợ, vốn lưu động cho DN nhỏ và vừa, sản xuất, XK hay nông nghiệp nông thôn, lãi suất cho vay tại nhà băng này cũng giảm mạnh xuống 15%/năm. Dĩ nhiên một điều chắc chắn rằng, để vay được nguồn vốn giá rẻ 14,5-15%/năm, các khách hàng tại Vietcombank phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện đi vay vốn không hề dễ dàng. Song chính các mức lãi suất này lại đặt ra câu hỏi, Vietcombank kiếm đâu ra các nguồn vốn giá rẻ và sẽ dành bao nhiêu phục vụ cho kênh tín dụng ưu đãi này.

Câu hỏi tương tự có thể sẽ được đặt ra đối với các đợt giảm lãi suất mới đây của BIDV hay Vietinbank và điều này đưa đến giả thiết, dường như chỉ có các NH lớn với tiềm lực vốn và kênh huy động vốn đa dạng, giá hợp lý mới đủ sức tham gia cuộc chơi giảm lãi vay. Còn với nhiều NHTM quy mô nhỏ, vốn trên thị trường dân cư hiện là kênh huy động chủ yếu và với trần 14%/năm áp dụng đồng loạt cho các NH, cuộc chơi giảm lãi suất cho vay trên đây sẽ là quá xa xỉ. Cho đến ngày 19.2, biểu lãi suất huy động của hàng loạt ngân hàng vẫn chứng kiến một đường thẳng băng với một mức lãi suất trần 14%/năm cho hàng loạt kỳ hạn từ 1 đến 12 tháng. Đây vẫn được coi là điểm bất bình thường, trái quy luật thông thường của biểu lãi suất trên thị trường song vẫn kéo dài lâu nay. Bên cạnh đó, hàng chục ngân hàng vẫn đang phải tung ra các chương trình khuyến mãi nhằm thúc đẩy khách hàng gửi tiền với trị giá khuyến mãi từ vài tỉ đến hàng chục tỉ đồng cho thấy, nguồn vốn vào NH vẫn đang gặp nhiều khó khăn.


Lãi đầu vào thẳng băng

Thực tế, đồng thời với việc điều chỉnh giảm lãi suất cho vay trên đây, Vietcombank cũng có những điều chỉnh đáng chú ý trên biểu lãi suất huy động. Cụ thể, lãi suất tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn bằng VND của NH này tăng khá mạnh ở các kỳ hạn dài trên 12 tháng. Thay vì mức 12%/năm như trước đây, Vietcombank quyết định tăng lãi suất huy động các kỳ hạn dài 24, 36, 48 và 60 tháng lên kịch trần cho phép là 14%/năm.

Như vậy, biểu lãi suất huy động VND của một ngân hàng lớn như Vietcombank hiện cũng đang lặp lại tình trạng một mức lãi suất duy nhất (14%/năm) áp dụng cho hàng chục kỳ hạn huy động từ 1 đến 60 tháng. Một số nhận định cho rằng, một vài động thái giảm lãi suất cho vay trên đây không khiến cho lãi suất huy động giảm và báo cáo cuối tuần qua của một tổ chức đầu tư vẫn ghi nhận trường hợp NH huy động lãi suất vượt trần áp dụng với khách hàng ruột. Đây cũng là cơ sở để tổ chức đầu tư này đưa ra nhận định, lãi suất cho vay chưa thể giảm ở mức đáng kể và các mức lãi suất thấp mới vừa được một số NHTM công bố sẽ chỉ áp dụng đối với một số khách hàng chọn lọc.

Thanh khoản của các NH theo đó sẽ vẫn là một thách thức lớn đối với mục tiêu giảm lãi suất trên thị trường. Thực tế thời gian tính từ sau tết đến nay, thanh khoản của hệ thống được ghi nhận cải thiện rõ rệt. Trong ngày cuối cùng của tuần qua, lãi suất liên NH tiếp tục giảm đáng kể với lãi suất cho vay qua đêm giao dịch ở mức 10-10,5%/năm và kỳ hạn 1 tuần trong khoảng 11,5-12%/năm. Thậm chí theo ghi nhận, nhiều NH nhỏ tham gia vào cho vay liên ngân hàng với lãi suất cho vay qua đêm trong khoảng 10-10,5%/năm. Song sự cải thiện trong thanh khoản trên liên NH được cho có thể là do NHNN thực hiện tái cấp vốn cho các NH nhỏ.

Còn trên thị trường mở, NHNN được ghi nhận tiếp tục rút ròng và theo một số tính toán nâng tổng rút ròng trên thị trường mở từ sau tết tăng lên 131.472 tỉ đồng. Trước đó theo báo cáo của NHNN, tổng số dư tiền gửi của khách hàng tại các tổ chức tín dụng đến 17.1.2012 giảm 3,29% so với cuối năm 2011. Việc lãi suất liên ngân hàng giảm nhiệt thời gian gần đây có thể phần nào cho thấy huy động vốn sau tết của nhiều NHTM đang khởi sắc.